ΒΟΑΚ: Δικαστική εμπλοκή για το έργο «Νεάπολη – Αγ. Νικόλαος»

(φωτογραφία shutterstock)

Κοινοπραξία 4 εταιρειών κατέθεσε προδικαστική προσφυγή για «φωτογραφικό» διαγωνισμό του τμήματος «Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος» και ζητά την ακύρωσή του


Αντιμέτωπο με δικαστική εμπλοκή και καθυστερήσεις βρίσκεται πλέον το μεγάλο αναπτυξιακό έργο του ΒΟΑΚ, καθώς εργολαβικές εταιρείες (μεταξύ των οποίων και μία κρητική εταιρεία) κατέθεσαν προδικαστική προσφυγή στην αρμόδια ανεξάρτητη Αρχή, καταγγέλλοντας «φωτογραφικούς» όρους και παραβίαση του ελεύθερου ανταγωνισμού στις διαγωνιστικές διαδικασίες του υπουργείου Υποδομών-Μεταφορών, με συνέπεια- όπως σημειώνουν – τον αποκλεισμό τους από τον διαγωνισμό.

Σύμφωνα με τα παρακάτω σχετικά έγγραφα, κοινοπραξία 4 εργοληπτικών εταιρειών έχει καταθέσει προδικαστική προσφυγή ζητώντας την ακύρωση της προκήρυξης του ανοιχτού δημόσιου διαγωνισμού για το τμήμα Νεάπολης-Αγίου Νικολάου του νέου ΒΟΑΚ. Η εκδίκαση της προδικαστικής προσφυγής έχει οριστεί να γίνει στις 2 Μαρτίου. Αυτό σημαίνει αυτομάτως ότι είναι «στον αέρα» ο προγραμματισμός του υπουργείου Υποδομών, μιας και η υποβολή προσφορών για το έργο «Νεάπολη- Αγ. Νικόλαος» έχει προγραμματιστεί για τις 22 Φεβρουαρίου και φυσικά δεν μπορεί να διεξαχθεί πριν την εκδίκαση της προσφυγής (εκτός βεβαίως κι αν αυτή αποσυρθεί).

Τι ακριβώς έχει συμβεί και πώς φτάσαμε στην πρώτη αυτή δικαστική εμπλοκή στο μέτωπο ανακατασκευής του ΒΟΑΚ;

Το υπουργείο Υποδομών-Μεταφορών, με βάση το δικό του σκεπτικό, το οποίο το εδράζει στις υψηλές τεχνικές απαιτήσεις του έργου, αλλά και στα πολύ πιεστικά χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης που το χρηματοδοτεί, αποφάσισε να θέσει πολύ αυστηρές προϋποθέσεις και απαιτήσεις για τους υποψήφιους αναδόχους στον διαγωνισμό που προκήρυξε για το τμήμα «Νεάπολη-Αγ. Νικόλαος» του ΒΟΑΚ.

Είναι χαρακτηριστικό πως, για να διεκδικήσει κάποια εγχώρια ή ξένη κατασκευαστική εταιρεία το συγκεκριμένο έργο, θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να διαθέτει ίδια κεφάλαια ύψους 45.000.000 ευρώ, και μέσο όρο κύκλου εργασιών στον κατασκευαστικό τομέα άνω των 30.000.000 ευρώ! Παράλληλα, σε τεχνικό επίπεδο, η όποια ενδιαφερόμενη εταιρεία θα πρέπει στο διάβα της τελευταίας 10ετίας να έχει κατασκευάσει οδικό έργο αυτοκινητόδρομου ή σιδηροδρόμου μήκους τουλάχιστον 14 χιλιομέτρων, στο πλαίσιο του οποίου θα πρέπει να έχει κατασκευάσει μία σήραγγα μήκους τουλάχιστον 300 μέτρων και μία γέφυρα μήκους τουλάχιστον 100 μέτρων!

Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, τέτοιες προϋποθέσεις πληρούν μονάχα ελάχιστοι, μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι και συνεπώς μένουν ουσιαστικά εκτός… παιχνιδιού όλες οι υπόλοιπες εταιρείες.

Το μεγάλο «αγκάθι» είναι όμως το ότι, ακόμα και στην περίπτωση που θέλει να διεκδικήσει το έργο μια κοινοπραξία τεχνικών εταιρειών, θα πρέπει η κάθε εταιρεία-μέλος ξεχωριστά να πληροί αυτές τις αυστηρές προϋποθέσεις και προδιαγραφές και όχι η κοινοπραξία αθροιστικά ως σύνολο!

Αυτό ακριβώς οδήγησε την κοινοπραξία 4 εργολαβικών εταιρειών «Δομική Κρήτης Α.Ε. – ΕΚΤΕΡ Α.Ε. – ΕΡΕΤΒΟ Α.Ε. – ΙΝΤΕΡΚΑΤ Α.Ε.» να ασκήσει προδικαστική προσφυγή και αίτημα αναστολής-προσωρινών μέτρων κατά της διακήρυξης του διαγωνισμού του υπουργείου Υποδομών-Μεταφορών για το έργο «Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος» του ΒΟΑΚ, στην οποία προβάλει τους παρακάτω λόγους ακύρωσης του διαγωνισμού:

  1. «Παραβίαση των αρχών της αναλογικότητας, του ελεύθερου ανταγωνισμού – Προσθήκη πρόσθετων όρων χωρίς αιτιολογία».
  2. «Μη νόμιμοι οι πρόσθετοι όροι των άρθρων 22.Γ.(8), 22.Δ.2.(i), 22.Δ.2.(ii), 22.Δ.2.(i), 22.Δ.2.(ii) και 22.Δ.2.(ii), που απαιτούν σώρευση του συνόλου των πρόσθετων τεθέντων ελάχιστων απαιτήσεων στο πρόσωπο ενός μέλους της ένωσης, απαγορεύοντας την άθροιση τεχνικής επαγγελματικής ικανότητας και οικονομικής/ χρηματοοικονομικής επάρκειας».
  3. «Μη νόμιμος περιορισμός στήριξης στις ικανότητες έτερου οικονομικού φορέα για την τεχνική και επαγγελματική επάρκεια και την εμπειρία – Αντιφατικοί όροι της διακήρυξης».

Η επιχειρηματολογία για την προσφυγή

Όπως αναφέρεται από πλευράς επιχειρηματολογίας για την προσφυγή από την κοινοπραξία: «Τα μέλη της ένωσής μας έχουν την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα που ζητείται από το άρθρο 22.Δ.2(i) της διακήρυξης, έχοντας κατασκευάσει αυτοκινητοδρόμους, σήραγγες και γέφυρες. Ωστόσο, από τον δυσανάλογο τρόπο με τον οποίο τίθεται η απαίτηση (τουλάχιστον ένα μέλος της ένωσης να έχει κατασκευάσει στο ίδιο έργο αυτοκινητόδρομο 14 χιλιομέτρων τουλάχιστον, σήραγγα 300 μέτρων τουλάχιστον και γέφυρα 100 μέτρων τουλάχιστον) δυσχεραίνονται, άλλως εμποδίζονται να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό. Δεν υπάρχει κανένας αποχρών λόγος για να τεθεί τέτοιος δυσανάλογος όρος. Μία εταιρεία που έχει εκτελέσει ξεχωριστά έναν αυτοκινητόδρομο, μία γέφυρα σε έτερο έργο και μία σήραγγα σε έτερο έργο, έχει ομοίως την εμπειρία να συμμετάσχει στον υπόψη διαγωνισμό. Πολλώ δε μάλλον, δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος, σε περίπτωση ένωσης οικονομικών φορέων, να ζητείται στο πρόσωπο ενός μέλους της ένωσης, να πληρούνται αθροιστικά και τα τρία τεχνικά προσόντα (αυτοκινητόδρομος 14 χιλιομέτρων, σήραγγα 300 μέτρων και γέφυρα 100 μέτρων κατ’ ελάχιστον), προερχόμενα από ένα και το αυτό έργο, και να μη λαμβάνεται υπόψη αθροιστικά η εμπειρία όλων των μελών.

Τα μέλη της οικονομικής ένωσής μας έχουν την εμπειρία να εκτελέσουν το δημοπρατούμενο αντικείμενο, έχοντας υλοποιήσει αυτοκινητόδρομους (λιγότερων από 14 χιλιόμετρα ανά έργο), σήραγγες και γέφυρες, αλλά δεν πληρούν τα ειδικά, φωτογραφικά στοιχεία ενός έργου με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως μονοσήμαντα απαιτείται.

Οι ως άνω τεθέντες όροι, αφενός είναι δυσανάλογοι με το δημοπρατούμενο αντικείμενο, αφετέρου περιορίζουν τον κύκλο των δυνάμενων να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό και παρεμποδίζουν τη συμμετοχή μας στον υπόψη διαγωνισμό».

Το σκεπτικό του υπουργείου

Στη δική του έγγραφη απάντηση, το υπουργείο Υποδομών απορρίπτει από τη δική του μεριά την προδικαστική προσφυγή και το αίτημα αναστολής του διαγωνισμού για το έργο «Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος» του ΒΟΑΚ, παραθέτοντας το δικό του σκεπτικό, ενόψει της εκδίκασης της προσφυγής στην ΑΕΠΠ στις 2 Μαρτίου. Όπως επισημαίνει, μεταξύ άλλων, το υπουργείο: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το επίμαχο έργο είναι έργο ιδιαίτερων απαιτήσεων, που δικαιολογεί την προσθήκη επιπλέον όρων τεχνικής και οικονομικής ικανότητας. Το εν λόγω έργο αποτελεί ένα από τα τρία τμήματα (το Υποέργο 3) του συνολικού έργου που ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης (Τ.Α.) και Ανθεκτικότητας και θα υλοποιηθεί ως δημόσιο έργο. Η κατασκευή του πρέπει να πραγματοποιηθεί με συγκεκριμένο δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα σε σχέση με το συνολικό έργο (ολοκλήρωση του δημόσιου έργου και θέση σε λειτουργία έως το 4ο τρίμηνο του 2025).

Το ποσό συνεισφοράς του Ταμείου Ανάκαμψης ανέρχεται στα 123.774.193,55 ευρώ, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 45.255.806,45 ευρώ είναι η εθνική συμμετοχή από το ΠΔΕ.

Η προσθήκη των επιπλέον όρων τεχνικής και οικονομικής ικανότητας των διαγωνιζόμενων αιτιολογείται πλήρως από την περιγραφή του έργου, τα τεύχη δημοπράτησης που το συνοδεύουν και την ανάγκη ταχύτατης υλοποίησής του, από τα οποία προκύπτει η ιδιαιτερότητα και σπουδαιότητα του έργου, που από μόνες τους είναι ικανές να δικαιολογήσουν την προσθήκη όρων και την απαίτηση της διακήρυξης συγκεκριμένες εργασίες να εκτελεσθούν μόνο από μέλη της ένωσης.

Σημειώνεται ότι τυχόν καθυστέρηση στη συμβασιοποίηση και την υλοποίηση του έργου συνεπάγεται σαφή κίνδυνο απώλειας των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης».