Σύλληψη Αγίας Άννας – 9 Δεκεμβρίου: Το νόημα της εορτής

Σύλληψη Αγίας Άννας – 9 Δεκεμβρίου: Το πρώτο πού τονίζει η ακολουθία της εορτής, είναι το γεγονός άτι η σύλληψη και η γέννηση ενός παιδιού δεν είναι θέμα μόνον των γονιών του. Πολλά ζευγάρια, και μάλιστα χωρίς να έχουν ιδιαίτερο ιατρικό πρόβλημα, αδυνατούν να τεκνοποιήσουν, με αποτέλεσμα να θλίβονται, να αγχώνονται, να προσπαθούν να εξεύρουν διάφορες λύσεις προς υπέρβασή του.


Γιά τήν πίστη τῆς Ἐκκλησίας μας, ἡ σύλληψη καί ἡ γέννηση εἶναι θέμα συνεργασίας τοῦ ζεύγους καί τῆς ἴδιας τῆς ἐνέργειας τοῦ Θεοῦ.

«Ὁ Θεός διανοίγει τήν μήτραν τῆς γυναικός» μᾶς διδάσκει ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, πού σημαίνει ὅτι ὁ ἄνθρωπος ὡς ζεῦγος προσφέρει τόν ἑαυτό του καί ὁ Θεός ἐνεργοποιεῖ καί μεταποιεῖ τήν προσφορά αὐτή, ὥστε νά ὑπάρξει ἡ καρποφορία.

Δέν ἔχει σημασία ἄν ἔχει ἐπίγνωση αὐτῆς τῆς πραγματικότητας τίς περισσότερες φορές ὁ ἄνθρωπος.

Ἡ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ λειτουργεῖ, ἔστω καί κατά τρόπο ἀνεπίγνωστο ἀπό πολλούς, ὅπως ἀντιστοίχως συμβαίνει καί μέ τήν ἴδια τήν ὕπαρξη τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ κάθε ὄντος ἐπί γῆς, πού ἡ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ τά φέρνει σέ φῶς καί τά διακρατεῖ, εἴτε ὑπάρχει ἡ πίστη σ’ Αὐτόν εἴτε ὄχι.

«Ὁ γάρ Θεός ἐστίν ὁ διδούς πᾶσι ζωήν καί πνοήν καί τά πάντα», κατά τόν λόγο τοῦ ἀποστόλου Παύλου στούς Ἀθηναίους, στόν Ἄρειο Πάγο.

Το θέλημα του Θεού

Ἡ ἀτεκνία, λοιπόν, ἑνός ζεύγους ἐξαρτᾶται καί ἀπό τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, πού σημαίνει λειτουργεῖ ἐν προκειμένω κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο τοῦ Ἴδιου, τό ὁποῖο συνήθως τό ζεῦγος ἀδυνατεῖ νά τό κατανοήσει παρά μόνον μετά ἀπό μικρό ἤ μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ἡ ἐπίγνωση ὅμως τῆς συνεργείας αὐτῆς, Θεοῦ καί ἀνθρώπου, γιά ἕνα τόσο μεγάλο ἔργο: τόν ἐρχομό στόν κόσμο ἑνός παιδιοῦ, μπορεῖ νά ἐνεργοποιήσει τήν προσευχή τοῦ ἀνθρώπου, τήν ἐκζήτηση ἀπό τόν Θεό τῆς χάρης του, ὥστε νά «μεταβάλει» ἀκόμη καί αὐτό τό σχέδιό του. Καί πράγματι, ὄχι λίγες φορές, ὁ Θεός μεταστρέφεται, ὑπακούοντας στό αἴτημα τῶν ἀνθρώπων, καί δίνει τήν χάρη τῆς καρποφορίας στήν γυναίκα καί τήν ὑπέρβαση ἑπομένως τῆς ἀτεκνίας της.

Η ατεκνία θεωρείτο ντροπή

Τόν προβληματισμό αὐτό τόν βλέπουμε, ὅπως εἴπαμε, ἔντονα καί στήν συγκεκριμένη ἑορτή τῆς συλλήψεως τῆς ἁγίας Ἄννης. Ἄτεκνο τό ἅγιο ζεῦγος τοῦ Ἰωακείμ καί τῆς Ἄννης, δέν χάνει ὅμως τήν ἐλπίδα του στόν Θεό. Καί μάλιστα σέ ἐποχή γιά τούς Ἰουδαίους, πού ἡ ἀτεκνία θεωρεῖτο μέγα ὄνειδος, ντροπή, ἀφοῦ ἀποδείκνυε ὅτι τό συγκεκριμένο ζεῦγος δέν μποροῦσε νά θεωρηθεῖ μέσον ἐρχομοῦ τοῦ Μεσσία στόν κόσμο.

Καί γι’ αὐτό ἀποδύεται σέ προσευχή. Ἡ δραματική ἔνταση τῶν ὕμνων ἐν προκειμένω φτάνει στό ἀπώγειό της: «Ἀδωναΐ Σαβαώθ, τὸ τῆς ἀπαιδίας οἶδας ὄνειδος∙ αὐτὸς τὴν ὀδύνην μου, τῆς καρδίας διάλυσον, καὶ τοὺς τῆς μήτρας, καταρράκτας διάνοιξον, καὶ τὴν ἄκαρπον, καρποφόρον ἀνάδειξον». (Κύριε τῶν Δυνάμεων, γνωρίζεις τήν ντροπή τῆς ἀπαιδίας.

Σύ, λοιπόν, διάλυσε τήν ὀδύνη τῆς καρδιᾶς μου καί διάνοιξε τούς καταρράκτες τῆς μήτρας καί ἀνάδειξέ με, ἐμένα πού εἶμαι ἄκαρπη, καρποφόρο).

Καί ἡ προσευχή της εἰσακούεται. Ὁ Θεός ἐπιβλέπει ἐπί τό ἅγιο ζεῦγος. «Πάλαι προσευχομένη πιστῶς, Ἄννα ἡ σώφρων καί Θεῷ ἱκετεύουσα, Ἀγγέλου φωνῆς ἀκούει, προσβεβαιοῦντος αὐτή, τήν τῶν αἰτουμένων θείαν ἔκβασιν». (Παλαιά καθώς προσευχόταν μέ πίστη ἡ Αγία Άννα ἡ σώφρων καί ἱκέτευε τόν Θεό, ἀκούει φωνή Ἀγγέλου, πού τήν βεβαίωνε ὅτι ὁ Θεός θά πραγματοποιήσει τίς προσευχές της).

«Ὑπήκουσε τῆς Ἄννης Θεός τούς στεναγμούς καί προσέσχε Κύριος δεήσει τῇ αὐτῆς». (Ὑπάκουσε ὁ Θεός τούς στεναγμούς τῆς Ἄννας καί πρόσεξε ὁ Κύριος τήν δέησή της).

Η επέμβαση του Θεού

Τό γεγονός τῆς ἐπέμβασης τοῦ Θεοῦ, πού τήν στείρωση τήν κάνει καρπογονία, τό προσλαμβάνει ὁ ὑμνογράφος γιά νά τό διευρύνει καί ἐπί πνευματικοῦ ἐπιπέδου: πέρα ἀπό τό ὅτι κάνει ἀναδρομή στό παρελθόν γιά νά δείξει ἀντίστοιχες καταστάσεις τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης «Σὺ ὁ τῇ Σάρρᾳ δοὺς ποτὲ ἐν γήρᾳ βαθυτάτῳ…υἱὸν τὸν μέγαν Ἰσαὰκ∙ σὺ ὁ διανοίξας τὴν στειρεύουσαν νηδὺν τῆς Ἄννης,